پیروزی ایران در دادگاه لاهه

مهر ۱۱, ۱۳۹۷ ساعت: ۱۳:۲۴ ب.ظ 767 بازدید ۳ نظر
دقایقی پیش دادگاه لاهه برای ارائه رای این دادگاه جهانی در مورد شکایت ایران از آمریکا آغاز شد.

پیروزی ایران در دادگاه لاهه

دقایقی پیش دادگاه لاهه برای ارائه رای این دادگاه جهانی در مورد شکایت ایران از آمریکا آغاز شد.
به گزارش یزدیان ، رئیس جلسه درباره صلاحیت دیوان گفت بر اساس مفاد پیمان مودت ایران و آمریکا، در صورتی که بین طرفین اختلاف نظری وجود داشته باشد و این مناقشه از طریق دیپلماتیک حل نشود، طرفین می‌توانند به دیوان لاهه مراجعه کنند.

متن فکت شیت رای صادره به شرح زیر است:

صدور قرار موقت دیوان بین المللی دادگستری

در دعوای جمهوری اسلامی ایران علیه ایالات متحده آمریکا

– پیرو ثبت شکایت دولت جمهوری اسلامی ایران علیه دولت ایالات متحده آمریکا به دلیل اِعمال مجدد تحریم های غیرقانونی یکجانبه علیه جمهوری اسلامی ایران و درخواست از دیوان برای صدور قرار موقت، امروز، ۱۱ مهرماه ۱۳۹۷، دیوان بین المللی دادگستری قرار موقت خود را به اتفاق آراء صادر و طی آن، ضمن احراز صلاحیت خود برای رسیدگی به این دعوا و اینکه قرار صادره الزام آور و لازم الاتباع بوده و موجد تعهدات بین المللی برای مخاطبین آن می باشد، اعلام کرد که دولت ایالات متحده ملزم است طبق تعهدات بین المللی خود وفق عهدنامه ۱۳۳۴ مودت، روابط اقتصادی و حقوق کنسولی، موانع ناشی از اقداماتش به موجب تصمیم ۸ می ۲۰۱۸ (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷) در ارتباط با صادرات اقلام زیر به جمهوری اسلامی ایران را برطرف نماید:

ـ دارو و تجهیزات پزشکی؛

– اقلام غذایی و کشاورزی؛

– قطعات و تجهیزات هواپیما وخدمات تامین و نگهداری لازم برای ایمنی هواپیمایی.

-دیوان هم چنین در قرار خود ایالات متحده آمریکا را ملزم کرده است تضمین نماید تا مجوزهای لازم برای موارد مشمول در بند فوق را صادر و پرداخت ها و معاملات مربوط به آنها انجام شود.

– دیوان در ادامه همچون آرای قبلی و در پرتو رویه قضایی خود، عبارتی را ذکر کرده است که در پاره ای قرار موقت های قبلی خود نیز شبیه آن را درج کرده و به موجب آن، از طرفین می خواهد از هر اقدامی که ممکن است اختلاف جاری نزد دیوان را تشدید یا تطویل نموده یا حل و فصل آن را پیچیده کند، خودداری نمایند. با توجه به موضوع شکایت (اِعمال مجدد تحریم های غیرقانونی یکجانبه علیه جمهوری اسلامی ایران)، طبعا دولت ایالات متحده آمریکا مسئولیت مضاعفی در این خطابِ دیوان دارد.

– دیوان در قرار خود هم چنین با رد ادعاها و نظرات حقوقی دولت آمریکا، به صراحت ذکر کرده است که موارد مورد درخواست ایران در دادخواستی که داده است، منحصرا به نقض های احتمالی عهدنامه ۱۳۳۴ (مستند دعوا از سوی ایران) مربوط بوده و به هیچ یک از مفاد برجام اشاره ندارد. از نظر دیوان، حقوق مورد اشاره از سوی ایران مبتنی بر تفسیر عهدنامه ۱۳۳۴ بوده و برخی از موارد مندرج در تصمیم ۸ می آمریکا (همزمان با خروج از برجام)، به عنوان مثال، فسخ مجوزهای اعطاء شده برای واردات از ایران، محدودیت های اعمال شده بر تعاملات مالی و ممنوعیت اقدامات تجاری، قابلیت تحت تاثیر قراردادن حقوق مورد استناد ایران به موجب عهدنامه ۱۳۳۴ را دارد.

– حقوق خاص و مشخصی که جمهوری اسلامی ایران به موجب عهدنامه ۱۳۳۴ به آنها استناد کرده است، می تواند آثار غیرقابل جبرانی به دنبال داشته باشد و لذا از منظر حقوقی باورپذیر است.

– جمهوری اسلامی ایران از تصمیم دیوان بین المللی دادگستری به عنوان رکن قضایی اصلی سازمان ملل متحد و صدور قرار موقت آن علیه اقدام غیرقانونی دولت آمریکا در بازگرداندن تحریم های یکجانبه که با خروج این کشوراز برجام صورت گرفته است، استقبال می کند و قویا انتظار دارد که دولت آمریکا با تجدید نظر در سیاست های غلط و دیرینه خود در نقض مقررات و تعهدات بین المللی، عضوی مسئولیت پذیر و عادی در عرصه جامعه جامعه بین المللی باشد.

– اضافه می نماید، دیوان در این مرحله صرفا به مسائل غیرقابل جبران رسیدگی کرده وسایر موضوعات در رسیدگی ماهوی دیوان مورد بررسی و توجه قرار خواهد گرفت. در این رابطه، دکتر جمشید ممتاز، استاد برجسته حقوق بین الملل و قاضی اختصاصی جمهوری اسلامی ایران در بیانیه ای تفصیلی که در ارتباط با صدور قرار موقت به دیوان ارائه کرده است، نظرات خود را تشریح و انتظارات خود را مطرح کرده است. از جمله اینکه ایشان مشروعیت تحریم های ثانویه ایالات متحده را از منظر حقوقی به چالش کشیده است، زیرا دامنه فراسرزمینی داشته و هدف آنها اثرگذاری مستقیم بر نحوه چینش روابط خارجی دولت های حاکم و مستقل است و این نقض اصل بنیادین عدم مداخله به نحو مصرح در منشور ملل متحد می باشد. همچنین با اشاره به قطعنامه ۲۲۳۱ که برجام را تایید نموده است، آن را یک واقعیت عینی مرتبط با اختلاف دانسته که تعهداتی را برای همه دولت های عضو ملل متحد از جمله آمریکا ایجاد کرده است. از آن گذشته، بر مبنای گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی به عنوان نهاد ذیصلاح فنی، اعتبار توجیهات آمریکا برای وضع مجدد تحریم ها زیر سوال می رود.

سابقه موضوع:

– دولت جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۹۷ و در واکنش به اقدام دولت آمریکا در اِعمال مجدد تحریم های غیرقانونی یکجانبه علیه جمهوری اسلامی ایران متعاقب تصمیم ۸ می ۲۰۱۸ دولت امریکا نزد دیوان بین المللی دادگستری، به عنوان رکن اصلی قضایی سازمان ملل متحد، شکایتی را ثبت نمود.

– دولت جمهوری اسلامی ایران همزمان با ثبت این شکایت، از دیوان بین المللی دادگستری درخواست کرد با توجه به آثار مخرب، زیانبار و جبران ناپذیر تصمیم ۸ می ۲۰۱۸ دولت آمریکا در اعمال و تشدید تحریم های یکجانبه که نقض صریح مفاد و ترتیبات عهدنامه ۱۹۵۵ به شمار می آیند، قرار موقتی را در این رابطه صادر کند.

– شکایت دولت جمهوری اسلامی ایران علیه ایالات متحده آمریکا نزد دیوان از این رو صورت گرفته است که در عهدنامه ۱۹۵۵تصریح شده که هریک از طرفین می توانند اختلافات ناشی از تفسیر یا اجرای این عهدنامه را به دیوان بین المللی دادگستری ارجاع دهند. عهدنامه مذکور کماکان معتبر است و هیچ یک از طرفین تاکنون از ترتیبات پیش بینی شده در آن جهت فسخ عهدنامه استفاده نکرده اند. به عبارتی، عهدنامه تا زمانی که یکی از طرفین فسخ آن را اعلام ننماید، معتبر باقی خواهد ماند.

– عهدنامه ۱۹۵۵ برای طرفین معاهده متضمن تعهداتی در حمایت از اتباع یکدیگر در قلمرو سرزمین طرف دیگر از جمله در زمینه واردات و صادرات، نقل و انتقالات پولی، رعایت حقوق و منافع مکتسبه و منع رفتار تبعیض آمیز و همچنین آزادی تجارت بین دو سرزمین است.

– پیش از این جمهوری اسلامی ایران در دعوای سکوهای نفتی (۱۳۷۱) مبنای شکایت خود را عهدنامه مذکور اعلام کرده بودند و دیوان نیز برمبنای آن، ضمن احراز صلاحیت خود به دعوای طرفین رسیدگی کرده است. دولت جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۹۵ دعوایی را علیه ایالات متحده آمریکا به دلیل ضبط و توقیف اموال بانک مرکزی به استناد عهدنامه مذکور مطرح نموده که فرایند قضایی آن در مرحله احراز صلاحیت می باشد.

– از آنجایی که رسیدگی ماهوی به شکایات مطروحه در دیوان بین المللی دادگستری بعضا طولانی و زمان بر است، هریک از طرفین دعوا می توانند به منظور حفظ حقوق خود که ممکن است تا رسیدگی ماهوی به دعوا و صدور رای نهایی در معرض خطر قرار گیرد، از دیوان درخواست قرار موقت نمایند.

– بر اساس رویه دیوان بین المللی دادگستری در صدور قرار موقت، بایستی صلاحیت اولیه دیوان برای رسیدگی به ماهیت اختلاف، باور پذیری حقوق ماهوی (پیوند کافی بین اقدامات متخلفانه طرف مقابل و نقض حقوق درخواست کننده و همچنین بین اقدامات درخواستی و حقوق ماهوی طرف درخواست کننده)، ضرورت و فوریت صدور دستور موقت و وارد آمدن زیان های غیرقابل جبران در صورت عدم اتخاذ اقدامات موقتی از سوی دیوان احراز گردد.

– قرار موقت صادره از سوی دیوان بین المللی دادگستری همانند آراء آن برای طرفین دعوا الزامی و لازم الاجراء است. در صورت عدم اجرای دستور دیوان توسط هریک از طرفین دعوا، ارجاع موضوع به شورای امنیت از سوی طرف دیگر قابل بررسی است. در این صورت، شورای امنیت می تواند در صورت مقتضی، اقدام به صدور قطعنامه ای به منظور الزام طرف دیگر دعوا به اجرای دستور موقت دیوان نماید. علاوه بر این کشورهای مخاطب رای دیوان، هزینه سیاسی و اعتباری زیادی را در سطح بین المللی در صورت عدم اجرای قرار موقت دیوان خواهند پرداخت. ضمن آنکه سایر دولت ها معمولاً در روابط بین المللی خود به ویژه رابطه با کشورهای طرف دعوا به تصمیمات اتخاذ شده از سوی دیوان در قرار موقت توجه خواهند داشت.

پس از آنکه دادگاه لاهه در حکم اولیه خود در دعوای حقوقی میان ایران و آمریکا حکم را به نفع ایران صادر کرد این اقدام بازتاب وسیعی در رسانه های جهان داشت.
دیوان بین المللی دادگستری در لاهه هلند حکم موقت خود را در پرونده شکایت از آمریکا به دلیل بازگشت تحریم ها علیه ایران اعلام کرد و به نفع ایران حکم داد.

این پیروزی بزرگ حقوقی ایران در عالی ترین دادگاه سازمان ملل در رسانه های خارجی به سرعت بازتاب یافت که شماری از مهمترین آنها در بخش زیر ارائه می شود:

رویترز: لاهه پیروزی را به تهران تقدیم کرد

خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت: دیوان بین المللی کیفری لاهه امروز چهارشنبه به آمریکا فرمان داد تضمین کند که تحریم های ضد ایرانی بر کمک های بشردوستانه و ایمنی هوایی تاثیری نمی گذارد.

قضات این دادگاه «یک پیروزی را به تهران تقدیم کردند»، که در آن این گونه استدلال شد که تحریم هایی که از ماه مه توسط دولت دونالد ترامپ اعمال شده است از مفاد معاهده مودت ۱۹۵۵ بین دو کشور تخطی می کند.

این حکم احتمال می رود تاثیر عملی محدودی بر اجرای تحریم ها بگذارد؛ تحریم هایی که با خروج آمریکا از توافق هسته ای ایران با قدرت های بزرگ بازگشته و تشدید شده است.

دادگاه لاهه اظهارات شفاهی آمریکا مبنی بر اینکه واشنگتن تلاش می کند تحریم ها آثار منفی انسانی بر ایران نداشته باشد را برای رسیدگی به نگرانی های موجود در مورد رسیدگی به موضوعات انسانی و ایمنی «ناکافی» دانست و گفت به عقیده دیوان همچنان چنین ریسکی وجود دارد.

«عبدالقوی یوسف» قاضی این دادگاه گفت: «آمریکا باید طبق معاهده مودت سال ۱۹۵۵ تمامی موانع ناشی از تحریم های ۸ مه ۲۰۱۸ در مورد صادرات دارو، وسایل پزشکی، مواد غذایی و هواپیما و قطعات آن و بازرسی های مربوطه را به ایران برداشته و تضمین دهد تا تراکنش های مالی مربوط به این رای امکانپذیر باشد.»

آمریکا به رغم انتقادات بین المللی، اقدامات ضد ایرانی خود را پیش می برد.

آسوشیتدپرس: جنگ لاهه و آمریکا بالا می گیرد

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت: عالی ترین دادگاه سازمان ملل فرمان به توقف تحریم های ضد ایرانی آمریکا داد.
حکم دادگاه بین المللی کیفری لاهه از لحاظ حقوقی الزام آور است، اما باید دید دولت ترامپ به آن عمل خواهد کرد یا خیر.

آمریکا پس از خروج از توافق هسته ای در ماه مه، به سمت اعمال تحریم های سخت حرکت کرد. ایران تحریم ها را به چالش کشید و در ماه ژوئیه از آمریکا به لاهه شکایت کرد.

این دادگاه بخشی از تدابیر درخواستی ایران را پذیرفته و آمریکا را به رفع محدودیت‌ های انسان‌ دوستانه، کشاورزی و هوانوردی ملزم و از طرفین خواست از هر گونه اقداماتی که ممکن است به تشدید مناقشه منجر شود، خودداری کنند.

انتظار می رود در جلسه استماع بعدی، آمریکا این حکم را به چالش بکشد.

این دادگاه همچنین از ایران و آمریکا خواست از هرگونه اقدامی که این مناقشه را تشدید می کند، اجتناب ورزند.

حکم امروز چهارشنبه، درگیری دیگری میان دولت ترامپ و دادگاه لاهه بوجود آورد. ماه گذشته «جان بولتون» مشاور امنیت ملی ترامپ در سخنانی دیوان بین‌ المللی کیفری را غیرمشروع خواند و آن را حتی نهادی خطرناک توصیف کرد که می‌ خواهد بر حاکمیت آمریکا اعمال نفوذ کند.

وی به دیوان کیفری بین المللی درباره ادامه تحقیقات درباره جنایات نظامیان آمریکایی در افغانستان هشدار داد و قضات آن را تهدید به تحریم کرد.

خبرگزاری فرانسه: لاهه به نفع ایران رای داد

خبرگزاری فرانسه گزارش داد عبدالقوی یوسف قاضی دیوان بین المللی دادگستری اظهارات شفاهی آمریکا مبنی بر اینکه واشنگتن تلاش می‌ کند تحریم‌ ها آثار منفی انسانی بر ایران نداشته باشد را «ناکافی» دانست و گفت به عقیده دیوان همچنان چنین ریسکی وجود دارد.

وی در ادامه گفت: «دیوان معتقد است که بر اساس تعهدات مطرح در پیمان مودت، آمریکا باید به نحو مقتضی محدودیت‌ های اعمال‌ شده در زمینه اقلام دارویی، بشردوستانه، هوانوردی و کشاورزی بر اساس تصمیم ۸ می ۲۰۱۸ (برای خروج برجام) علیه ایران را رفع کند.»

نهایتا او گفت قضات دیوان به اتفاق آرا به سه تصمیم موقت رسیده‌اند که تا زمان صدور رأی نهایی برای دو طرف الزام‌آور است: ۱٫ آمریکا بر اساس تعهداتش ذیل پیمان مودت، باید به نحوی مقتضی هر مانع بر آمده از دستور ۸ می ۲۰۱۸ بر صادرات آزاد دارو و تجهیزات پزشکی، محصولات کشاورزی و قطعات و تجهیزات یدکی هواپیماهای مسافرتی از جمله تعمیرات و گارانتی و بازرسی لازم برای ایمنی هوانوردی را رفع کند؛ ۲٫ در صدور مجوز مبادلات مالی و انتقال پول مرتبط با اقلام فوق‌الذکر نباید هیچ مانعی ایجاد شود؛ ۳٫ طرفین باید از هر اقدامی که مناقشه را تشدید کرده و یا دامنه آن را گسترش داده و حل مناقشه را دشوارتر کنند، خودداری کنند.

فاکس نیوز: باید دید ترامپ از حکم اطاعت خواهد کرد یا خیر؟

فاکس نیوز هم این حکم را «پیروزی ای برای ایران» خواند و نوشت: حکم دادگاه بین المللی کیفری لاهه از لحاظ حقوقی الزام آور است، اما باید دید دولت ترامپ از آن تبعیت خواهد کرد یا خیر.

تایمز: به ترامپ فرمان لغو تحریم های ایران داده شد

وب سایت تایمز آمریکا گزارش داد دادگاه جهانی با تصریح بر اینکه حکمی که صادر کرده، الزام آور و لازم الاتباع بوده، اعلام کرد که دولت ایالات متحده ملزم است طبق تعهدات بین المللی خود موانع ناشی از اقداماتش به موجب تصمیم هایی که با خروج از برجام اتخاذ کرده، از جمله موانعی که در مسیر روابط تجاری ایران در حوزه های مشخصی برقرار کرده، برطرف نماید.

در حقیقت به ترامپ فرمان داده شده تحریم ها علیه ایران را لغو کند.

سی بی اس: دادگاه بین المللی به رفع تحریم های آمریکا رای داد

شبکه سی بی اس آمریکا گزارش داد قضات دیوان بین المللی کیفری لاهه در قرائت رای خود اعلام کردند، دیوان دریافته است که برخی از تحریم های ضد ایرانی آمریکا مرتبط با برخی از حقوق و تعهدات طرفین در معاهده مودت است.

آنها افزودند: دیوان دریافته که تحریم های آمریکا خسارت اقتصادی به ایران به خصوص در صنعت هوانوردی وارد کرده و به دلیل تحریم ها تهیه غذا و دارو دشوار تر شده و بانک ها مشغول خارج کردن دارایی خود از کسب و کارهای ایران هستند.

الجزیره: این حکمی نبود که آمریکا می خواست

دیوان بین المللی دادگستری معتقد است که بر اساس تعهدات مطرح در پیمان مودت، آمریکا باید به نحو مقتضی محدودیت‌ های اعمال‌ شده در زمینه اقلام دارویی، بشردوستانه، هوانوردی و کشاورزی بر اساس تصمیم ۸ می ۲۰۱۸ (برای خروج برجام) علیه ایران را رفع کند.

حکم این دیوان چیزی نبود که آمریکا می خواست.

به گفته کارشناسان، این دستور، نظیر حکم موقت به توقف هرگونه اقدام متصرفانه در پرونده های مالی است و نشان دهنده حساسیت و اهمیت موضوع شکایت ایران برای دیوان بین المللی دادگستری است.

دیوان دادگستری بین المللی نهاد قضایی وابسته به سازمان ملل است که برای حل و فصل اختلاف های بین المللی تشکیل شده و آرای آن الزام آور است.

نظرات
  1. Fantastic beat ! I wish to apprentice while you amend your website, how can i subscribe for a blog web site? The account aided me a acceptable deal. I had been a little bit acquainted of this your broadcast offered bright clear concept edcdkakbfekakbdk

شما هم نظر خود را ارسال کنید